Saħħaħna Pajjiżna…Biex INT Tgħix Aħjar

Ir-Rotta tal-Prosperita'

Il-konferenza ta' l-ahbarijiet kienet indirizzata wkoll mill-Ministru tal-Finanzi, John Dalli. Huwa qal: "l-ekonomija ta' pajjiz hija kumplessa u biex tinkiseb bidla fil-mod ta' kif kienu sejrin l-affarijiet jehtieg li jkun hemm sens car ta' direzzjoni, jittiehdu decizzjonijiet iebsin, u ssir hidma ko-ordinata u impenn shih minn kulhadd. L-ekonomija ta' kwalunkwe pajjiz, tintlaqat ukoll minn numru ta' kundizzjonijiet esterni. Fil-kaz ta' Malta, ghalkemm ghad fadlilna x'naqdfu, minghajr dubju li hrigna minn perjodu difficli w issa qbadna r-rotta t-tajba. L-izbilanc u d-dejn tal-Gvern issa qed jigu kkontrollati, l-ekonomija taghna qed turi sinjali ta' tkabbir u d-dhul medju qed jizdied."

Il-kwistjoni tad-dejn tal-Gvern, u l-implikazzjoni tal-hlas tat-taxxi li din iggib maghha, kienet hassbet lil hafna. Li nergghu nistabbilixxu l-istabilita' ekonomika u li nfasslu hidma biex nergghu naqbdu r-rotta tal-prosperita' kienu komponent essenzjali tal-mira tal-Gvern biex iwassal ghal kwalita' ta' hajja ahjar ghall-Maltin kollha. Biex dan jinkiseb, fl-1999 tfassal pjan fit-tul ta' sitt snin biex inaqqas id-dejn tal-Gvern u jikkontrolla l-izbilanc. Dan il-pjan qed jaghti l-frott.

B'rizultat tal-politika addottata mill-Gvern, huwa stmat li d-dejn nazzjonali se jkun qrib tal-mira ta' 60% tal- Prodott Gross Domestiku (GDP), kif stabbilit mill-Gvern fil-pjan ta' sitt snin.

Kien hemm progress ukoll biex jitnaqqas l-izbilanc. Sa l-ahhar ta' l-2002 huwa stmat li dan ser ikun fil-livell ta' 4.6% tal-GDP – qrib hafna tal-livell immirat mill-Gvern. Dan l-izbilanc kien lahaq 12% tal-GDP fl-1998.

Ir-rizultati ekonomici ta' l-ewwel kwart tas-sena 2002 juru li l-ekonomija tal-pajjiz qed tikber b’mod reali. Il-Prodott Gross Domestiku lahaq Lm399 miljun – zieda ta' Lm11.4 miljun meta mqabbel ma' l-istess kwart tas-sena l-ohra. Dan ifisser tkabbir ta' 1.4% f'termini reali. Sa l-ahhar ta’ din is-sena, l-GDP huwa mistenni jitla sa Lm1700 miljun minn Lm1200 fl-1996 – zieda ta’ Lm500 miljun.

Fl-istess perijodu, il-Prodott Gross Nazzjonali (GNP) lahaq Lm 412.5 miljun, zieda ta' Lm14-il miljun, meta mqabbel ma' l-istess kwart tas-sena l-ohra. Dan ifisser tkabbir ta’ 2.8% f'termini reali.

Il-medja tad-dhul ras ghal ras tal-haddiema f'Malta wkoll qed tizdied b'ritmu tajjeb - huwa stmat li dan id-dhul zdied b’ Lm 18 fil-gimgha fl- ahhar erba’ snin.

Inbeda programm estensiv biex jikkontrolla l-ispejjez tad-Dipartimenti tal-Gvern. Hemm pjani ohra li qed jitwettqu biex jimplimentaw ezercizzji ta' benchmarking li ser iwasslu ghal efficjenza akbar. Ir-rwol ta' l-Ufficcju tar-Revizzjoni l-gdid ghandu jghin mhux ftit biex tinkiseb l-ikbar efficjenza mill-ispejjez li jkunu mehtiega li jsiru.

Li tinkiseb vijabbilta' ghat-Tarzna hija parti mill-pjan ekonomiku tal-Gvern. Il-miri stabbiliti fl-2001 skond skema ta' irtirar kmieni mix-xoghol intlahqu, u dan ifisser inqas hrug ta' sussidji fil-futur.

Il-poplu Malti ser jibbenefika minn ekonomija aktar moderna u liberalizzata. Il-process ta' privatizazzjoni totali u parzjali ta' certi kumpanniji ser iwassal biex ikollna ekonomija gdida – u fuq kollox ser jikkontribwixxi biex ikompli jitnaqqas id-dejn tal-Gvern.

Biex nizguraw li pajjizna jinnegozja l-aqwa ftehim possibbli jiehu z-zmien, u dan jghodd aktar meta wiehed jikkunsidra li l-ekonomija dinjija ghaddejja minn perjodu difficli. Minkejja dan, kellna numru ta' sucessi bil-privatizazzjoni tal-Mid-Med Bank, tal-Maltapost u ta' l-MIA. In-negozjati dwar il-Port Hieles issa regghu bdew u dalwaqt ser inhabbru l-progress li ghamilna dwar il-Lottu Pubbbliku. Il-Gvern ghaddej bil-process u dalwaqt ser johrog sejha ghal min huwa interessat fil-Mediterranean Offshore Bunkering Company (MOBC).

Numru ta' progetti ewlenin, li l-Gvern qed u ser ikompli jappoggjahom u jinkuraggihom, bhalma huma dawk ta' Tigne’ u Manoel Island, tal-Kottonera, u tal-Valletta Cruise Liner terminal, se jkomplu jtejjbu l-infrastruttura ekonomika tal-pajjiz. Ir-ritmu li qabdu dawn il-progetti mhux biss ser iwasslu biex fihom infushom ikunu progetti vijabbli ghal Malta, izda ser iservu wkoll biex ikunu sors ta' impjiegi vijabbli ghal bosta snin.

Huwa mistenni li t-tkabbir ekonomiku ghandu jkompli jirkupra fl-ahhar kwart ta' din is-sena, b'rizultat ta' zieda fl-esportazzjoni fis-settur tal-manifattura. Kumpanniji lokali, fil-fatt, qed janticipaw ordnijiet akbar ghall-esportazzjoni u ser tizdied il-possibilta' ta' aktar opportunitajiet ta' xoghol f'dawn il-kumpanniji, kemm il-darba l-kundizzjonijiet f'pajjizi li lejhom nesportaw ikomplu jitjiebu kif qed jigri bhalissa. Dan se jkollu effett pozittiv ukoll fuq il-kumpanniji li jipproducu ghas-suq Malti.

‘Ghalkemm il-Gvern jistabbilixxi l-parametri tal-prosperita' ekonomika, kull min hu involut fl-ekonomija ta sehem biex tinkiseb il-bidla mehtiega. Fl-ahhar mill-ahhar, wara ir-ritmu ekonomiku ta’ pajjizna hemm il-klima ta' fiducja li rega gie mkattar fost il-poplu Malti. Dan it-tkattir ta’ fiducja x'aktarx huwa wiehed mill-akbar kisbiet ta' dan il-Gvern,’ qal l-Ministru Dalli.

Il-Vici Prim Ministru tenna: ‘Huwa car li x-xoghol siewi kollu li twettaq tul dawn l-ahhar erba snin hallew r-rizultati. Il-Maltin il-lum jistghu jharsu lejn futur li fih ser igawdu mill-beneficcji ta' ekonomija li ser tohloq aktar prosperita'. Meta nharsu 'l quddiem, huwa importanti hafna li nibzghu ghal din il-prosperita' ekonomika, u nkattruha halli ngawdu minnha fiz-zmien li gej," kkonkluda Dr Gonzi.