Punti mid-diskors tal-Prim Ministru l-Onor Lawrence Gonzi waqt l-inawgurazzjoni uffiċjali tal-Wirja ta’ Ritratti u Rikordji fil-Kavallier ta’ San Ġakbu, Valletta , nhar il-Hadd 11 ta’ Settembru 2005

Il-Prim Ministur qal li l-Ħamsin Anniversarju minn meta d-Dipartiment ta’ l-Informazzjoni beda jagħti servizz lill-pubbliku Malti huwa avveniment li wieħed ma jistax iħalli għaddej mingħajr ma jieqaf u jirrifletti. Nirriflettu mhux biss b'sens ta' nostalġija iżda aktar sabiex inħarsu l quddiem b'kuraġġ u nużaw din l-esperjenza vasta bħala għodda sabiex nipperfezzjonaw dan is-servizz.

Id-DOI huwa mezz ta' komunikazzjoni bejn il-Gvern u l-Poplu - għodda indispensabbli meta wieħed iqis li l-ħidma tal-Gvern u kull inizjattiva li jwettaq, tajba kemm hi tajba, jonqsilha ħafna l-valur tagħha jekk il-poplu ma jkunx jaf biha.  Huwa dover ta’ kull gvern li  jinfurma għax il-poplu għandu dritt li jkun jaf.

Il-Prim Ministru rrefera għaż-żjara li għamel ftit ilu lid-Dipartiment u qal li kien pjaċir tiegħu jimxi fost l-arkivji li dan id-dipartiment għaraf jikkonserva b'tant għaqal, li jħaddan fiħ dokumentazzjoni ta' parti mmensa mill-istorja ta' pajjiżna, ta' avvenimenti kruċjali li seħħew tul iz-żmien iżda li jibqgħu magħna permezz ta' dawn l-arkivji.  Arkivji li jikkonsistu mhux biss f'dokumenti iżda wkoll f'ritratti u filmati li jikkristallizzaw dawn il-mumenti storiċi fil-memorja tagħna u l-esperjenza tagħna.

F'dan is-sens il-Prim Ministru qal li ried jirringrazzja lill-ħaddiema kollha tad-DOI u nnota wkoll il-fotografi li jkunu preżenti kontinwament fid-diversi attivitajiet u li ta' spiss jimpressjonawħ bit-teknika li jħaddmu waqt xogħolhom.  Irringrazzja wkoll lill-ħaddiema passati tad-Dipartiment għax-xogħol siewi li huma għamlu b’tant dedikazzjoni u effiċjenza, avolja ma kellhomx t-teknoloġija li għandna llum.

Il-Prim Ministru ħeġġeġ biex inħarsu 'l quddiem lejn avveniment speċjali li dalwaqt iseħħ f'pajjiżna ċ-CHOGM – fejn diversi mexxejja minn pajjiżi differenti se jkunu fostna dalwaqt.  Huwa qal li jinsab  fiduċjuz li dawn il-mumenti se jitwasslu għand il-poplu Malti b'mod eċellenti permezz tal-ħidma ta' dan id-dipartiment.

Fl-aħħarnett, il-Prim Ministru ddikjara l-wirja uffiċjalment miftuħa.

Notes :

(i) Wara, il-Prim Ministru, qassam mementos lill-ex Diretturi tad-Dipartment mill-1955 l’hawn, jew lil familjari tagħhom, kif ukoll lill sitt impjegati li ilhom jaħdmu fid-Dipartiment għal aktar minn 25 sena, fosthom lil Anthony Borg li ilu jaħdem fid-DOI għal 38 sena u li ħadem taħt id-diretturi kollha li kellu d-dipartiment.

(ii)  Aktar qabel, id-direttur attwali Emanuel Abela f’diskors li għamel, ta informazzjoni dwar il-Wirja.  Huwa qal li hemm esebiti 620 ritratt imqassmin f’sitt setturi, l-ewwel wieħed minnhom jittratta l-Istorja, li jagħti ħarsa lejn l-aktar avvenimenti importanti ta’ pajjiżna f’dan l-aħħar nofs seklu. Is-settur Mexxejja juri ritratti tal-mexxejja ta’ pajjiżna matul iż-żminijiet f’laqgħat ma’ mexxejja barranin bħal ma huma l-Prim Ministru Borg Olivier mal-President Kennedy, U Thant,  Harold Wilson u l-Papa Pawlu VI, u l-Prim Ministru Mintoff ma’ l-Arċisqof Makarios, Mao Tsetung, Golda Meir, Margaret Tatcher u Tito.   Fis-settur tad-DOI naraw ritratti sa mill-bidu nett tiegħu bix-xandiriet għall-iskejjel, il-film section, u l-van tad-DOI idur l-ilbliet u irħula iwassal l-informazzjoni lill-pubbliku. Is-settur dwar Il-Presidenti ta’ Malta, b’taħlita ta’ ritratti ta’ ġrajjiet formali  u oħrajn tal-laqgħat tal-Presidenti mad-diversi setturi tas-soċjeta Maltija li juru kemm il-Presidenti li kellna kienu kollha Presidenti tal-poplu;  hemm ukoll parti’ ddedikata lill-Kabinetti tal-Ministri mill-Indipendenza l’hawn, u fl-aħħar, imma ċertament mhux l-anqas, anzi bil-kuntrarju fost l-aktar interessanti Mill-Imgħoddi, b’ritratti ta’ Malta antika, uħud minnhom uniċi….il-ferrovija, it-tram, l-omnibus,  il-bexxiexa ta’ l-ilma fit-toroq, it-tilqim kontra l-Kolera, twaqqigħ ta’ slums, il-ħwienet tal-merċa u tal-laħam fis-suq l-antik tal-Belt, id-departure lounge ta’ l-ajruport l-antik mgħammar biss bi ftit imwejjed u siġġijiet, il-qorti waqt li kien għadu qed jinbena, it-twaqqiħ tal-Bieb ta’ Putirjal.   Insomma, verament Malta ta’ l-imgħoddi li ġġielna nirrealizzaw kif  inbidel wiċċ pajjiżna.

Hemm imbagħad tagħmir ta’ stampar ġentilment misluf mill-Istamperija tal-Gvern li fi żmien kienet tagħmel parti mid-DOI……makkinarju ta’ l-istampar biċ-ċomb, il-letterings taċ-ċomb, il-giljottina taċ-ċomb, il-magna ta’ l-ippressar, il-blokki oriġinali tal-Coats of Arms ta’ żmien l-Ingliżi, ta’ l-Indipendenza u tar-Repubblika.  Item interessanti ieħor hu dak li juri uħud mill-cameras tar-ritratti u cine-cameras li kienu jintużaw mill-fotografi tad-DOI u li bihom inġibdu l-istess ritratti li hawn f’din il-wirja.  Hemm esebiti wkoll diversi dokumenti oriġinali bħall-ewwel ħarġa tal-Gazzetta tal-Gvern tas-27 t’Ottubru 1813, l-ewwel ħarġa tal-Young Listener f’1956, l-ewwel ħarġa tar-Review ukoll fl-1956, u files tad-DOI tal-ħamsinijiet ġentilment mislufa mill-Arkivji Nazzjonali.


DOI - 11.09.05